Krajem osamdesetih godina 19. veka Maler je bio mlad dirigent u usponu, neprestano putujući između angažmana u evropskim pozorištima, ali istovremeno i umetnik koji je pokušavao da pronađe sopstveni kompozitorski jezik. U toku njegovog boravka u Kaselu, gde je radio kao drugi kapelmajstor Kraljevskog pozorišta od 1883. do 1885. godine, nastao je ciklus za glas i klavir pod nazivom Pesme putnika lutalice (Lieder eines fahrenden Gesellen) koji je kasnije dramaturški obogaćen simfonijskim sazvučjem. Tada je mladi Maler bio nesrećno zaljubljen u sopranistkinju Johanu Rihter, što je postala direktna emotivna osnova ciklusa. Tekstove pesama napisao je sam kompozitor, a čitav ciklus prati lik usamljenog putnika koji posle ljubavnog razočaranja spas traži u prirodi.

Kasnije, tokom boravka u Lajpcigu, u periodu između 1886. i 1888. godine Maler intenzivno oblikuje Prvu simfoniju u koju unosi pojedine muzičke ideje iz Pesama putnika lutalice. Najpoznatiji primer je tema druge pesme Jutros poljem koračah (Ging heut’ Morgen übers Feld) koja postaje prva tema i jedan od glavnih motiva prvog stava ove simfonije. U svojoj prvobitnoj verziji delo je nosilo naziv „Titan”, a inspiracija za naziv potekla je od istoimenog romana nemačkog pisca Žana Pola. Iako je Maler kasnije odustao od programskih objašnjenja i samog podnaslova, ideja heroja koji prolazi kroz duhovno i emotivno putovanje, ostala je duboko utkana u muziku. Još u prvim, uvodnim taktovima simfonije, Maler stvara jedan od najneobičnijih početaka u istoriji muzike. Iz gotovo potpune tišine postepeno se rađa zvuk — dugi tonovi gudača, udaljeni pozivi drvenih duvačkih instrumenata, koji imitiraju cvrkut ptica i fanfare koje podsećaju na zvuke prirode.
Sam Maler je jednom prilikom opisao ovaj trenutak kao „buđenje prirode posle dugog sna”.

U vreme nastanka Prve simfonije Maler je još uvek tražio sopstveni identitet — i kao čovek i kao kompozitor. Zato ova simfonija nosi snažan osećaj mladalačke energije, unutrašnjeg traganja i želje da se kroz muziku obuhvati čitav svet. Nije slučajno što je kasnije upravo o simfoniji rekao da „mora biti poput sveta — mora obuhvatiti sve“. Ona tako postaje više od orkestarskog dela — ona je muzički portret mladog Malera, njegovih ljubavi, strahova, snova i pogleda na svet koji ga okružuje.

Drugi stav, pod programskim naslovom Blumine (cvetanje ili cvetni list) izvođen je kao integralni deo simfonije u samo nekoliko premijernih izvođenja, dok ga Maler nije uklonio iz partiture, smatrajući da se njegova nežna i intimna atmosfera ne uklapa u dramaturški tok čitavog dela. Nakon toga, Blumine je decenijama bio zaboravljen, sve do njenog ponovnog otkrivanja 1966. godine, od kada se izvodi kao samostalna kompozicija. Danas predstavlja dragocen uvid u Malerov mladalački senzibilitet — svet lirike, prirode i emotivne iskrenosti, koji će kasnije prerasti u monumentalne simfonijske vizije po kojima je ostao upamćen.

Ovo prožimanje tematskog materijala, koje se kroz različite muzičke žanrove razvijalo u pravcu poetike po kojoj je Gustav Maler kasnije postao prepoznatljiv, poslužilo je kao inspiracija za programsku koncepciju koncerta koji će Vojvođanski simfonijski orkestar izvesti u četvrtak, 21. maja, sa početkom u 20.00 časova, na Velikoj sceni „Jovan Đorđević“ Srpskog narodnog pozorišta.

U okviru koncerta, kao solista u izvođenju ciklusa „Pesme putnika lutalice“, nastupiće proslavljeni bariton Željko Lučić, dok će orkestrom dirigovati šef-dirigent Aleksandar Marković. Koncert ujedno predstavlja svečano zatvaranje uspešne 2025/2026. koncertne sezone, objedinjene pod motom „Titani – klasična snaga u savremenom izrazu“.

Ulaznice su dostupne na biletarnici Srpskog narodnog pozorišta, kao i onlajn putem linka: OVDE

*Članak je između ostalog objavljen u štampanom izdanju lista Dnevnik i rubrici Dnevnikova nedeljna kultura, 17. maja 2026.

Prodaja ulaznica i informacije u Muzičkoj omladini Novog Sada (Katolička porta 2, tel. 021/452-344), radnim danima od 8h do 14h, kao i dva sata pred početak koncerta na mestu održavanja. On-line rezervacije i kupovina karata: www.muzickaomladina.org
Cene ulaznica:
1.000,00 dinara parter sredina i galerija i 800,00 dinara parter sa strane

Realizaciju koncerta pomogao: Austrijski kulturni forum 

Pokrovitelj festivala Nomus 2019. Grad Novi Sad

ALEKSANDAR MARKOVIĆ, dirigent, Austrija/ Srbija
Harizmatični, podsticajni i nadahnuti simfonijski i operski dirigent, koji je uživao visoki ugled na poziciji šefa-dirigenta Tirolskog državnog teatra i orkestra u Insbruku, muzičkog direktora i glavnog dirigenta Filharmonije iz Brna, kao i muzičkog direktora Opere „North”.
Diplomirao je u klasi Leopolda Hagera na Univerzitetu za muziku i izvođačke umetnosti u Beču, a na Muzičkoj akademiiji „Chigiana” u Sijeni, gde je pohađao majstorske kurseve, nagrađen je počasnom diplomom. Bio je dobitnik stipendije iz Fondacije „Herbert von Karajan” i pobednik 7. Mеđunarodnog takmičenja „Grzegorz Fitelbeg” u poljskom gradu Katovice. Aleksandar Marković raspolaže širokim simfonijskim i operskim repertoarom u stilskom opsegu od klasicistićkih i romantičarskih, pa do najsavremenijh kompozicija. Intersovanje za muziku XX veka i avangardu ogleda se u izvođenju dela Hartmana, Šiskea, Ištvana Rože, Ligеtija, Lutoslavskog, Glasa, Pinčera, Jusupova, Salоnena.
Markovićeva saradnja s poznatim svetskim simfonijskim ansamblima proteže se, između ostalog, na Kraljevsku filharmoniju iz Liverpula, simfonjske orkestre Birmingema, Irske, Odenzea, Bornmuta, Malmea, Škotskog Bi-Bi-Sija, Hrvatske radiotelevizije i Radio Praga, Katarsku, Slovenačku i Slovačku filharmoniju (s kojom je snimio kompat-disk Grešna žena za „Supraphon”), Belgijski nacionalni orkestar, Orkestar Minhenskog radija, Orkestar „Beethoven” iz Bona, Оrkestar Koncerthausa iz Berlina i druge. Pamte se i umetnikovi uspešni debii s Operskim ansamblom i Simfonijskim orkestrom iz Vupertala, Kamernim orkestrom iz Lozane, Somfonijskim orkestrom Teatra „Verdi” u Trstu, filharmonijama iz Bremena i Libeka, Minhenskim kamernim orkestrom.
Među ostalim dirigentskim angažmanima izdvajaju se i nastupi sa Simfonijskim orkestrom Španskog radija i televizije, Drezdenskom, Štutgarskom, Beogradskom i Zagrebačkom filharmonijom, Državnom kapelom iz Halea, Bečkim i Praškim simfonijskim orkestrom, Orkstrom „Mozarteum” iz Salcburga, Bečkim kamernim orkestrom, Državnim orkestrom Braunšvajga, Filharmonijom „Janaček” iz Ostrave, Litvanskim nacionalnim simfonijskim orkestrom, „Kremeratom Baltikom” i još nizom svetski uglednih evropskih ansambala.

VOJVOĐANSKI SIMFONIJSKI ORKESTAR, Srbija
Nastavljač Vojvođanskih simfoničara, orkestar je od februara 2011. godine formiran kao Vojvođanski simfonijski orkestar, organizovan po principu ansambla „stađone”. Do sada je ostvario blizu 100 koncerata, dostigavši značajan nivo muziciranja i dobre interpretativne standarde.
U proteklom periodu uspešno je izveo preko 70 premijernih programa, s učešćem svetski priznatih domaćih i stranih dirigenata. Od renomiranih gostujućih umetnika međunarodne muzičke scene s kojima je sarađivao, važno je spomenuti maestre kao što su Saulijus Sondeckis, Marko Parizoto, Mats Liljefors, Markus Pošner, Ližija Amadio, Filip Piket, Frančesko la Vekija, Bundit Ungrangse, Mladen Tarbuk, te atraktivne soliste među kojima su bili Valerij Ojstrah, Martin Kefler, Sreten Krstić, Siprijen Kacaris, Aleksandar Madžar, Rita Kinka, Jasminka Stančul, Kristof Berner, Nemanja Radulović, Katarina Jovanović, Nebojša Jovan Živković, Laura Levai Aksin, Roman Simović, Gzavije Filips, Žan-Mark Filips Varžabedijan, Nikolas Altštet, Maja Bogdanović, klavirski duo Sanja i Lidija Bizjak, Laura Vukobratović, Dejan Bogdanović, Stefan Milenković, Fransoa Salke, Anjelo Deziderio, Mladen Čolić, Ratimir Martinović, Aleksandar Tasić, Ksenija Janković i još niz takođe izvanrednih interpretatora. Prema oceni stručnih kritičara, kao i angažovanih gostujućih dirigenata i solista, Vojvođanski simfonijski orkestar dostigao je visok interpretativni nivo respektabilnog profesionalnog ansambla, a po svojoj poziciji u matičnoj sredini redovno učestvuje i na Novosadskim muzičkim svečanostima.
Jula 2014. Vojvođanski simfoničari su prvi put zakoračili u međunarodne vode i predstavili se na 60. Splitskom ljetu i 65. Dubrovačkim ljetnim igrama. Oba festivalska koncerta pozitivno su ocenjena u pisanim i elektronskim medijima, dok je mladi hrvatski violinista Marko Gracijani, solista u Koncertu za violinu i orkestar Petra Čajkovskog, dobio za svoju interpretaciju nagradu „Judita” dnevnog lista Slobodna Dalmacija. U obrazloženju žirija stoji i da je „prinos ostvaren s vrsnim Vojvođanskim simfonijskim orkestrom kojim je ravnao Berislav Skenderović, pohranio trajan trag u srcima splitskih štovatelja glazbe”. Priznanje našem ansamblu stiglo je i od časopisa Muzika klasika, čiji žiri mu je za uspešnost delovanja u 2014. dodelio nagradu za orkestar godine. U novembru 2015. orkestar je prvi put zapaženo muzicirao u velikoj dvorani Kolarčeve zadužbine u Beogradu, a oktobra 2016. godine na Beogradskim muzičkim svečanostima u istoj sali.
U sezoni 2018/19. Vojvođanski simfonijski orkestar, pored redovnih koncerata klasične muzike, beleži i niz žanrovskih iskoraka, sarađujući s poznatom interpretatorkom sevdalinki Amirom Medunjanin, ansamblom „Janoška“, te s nekoliko vrsnih umetnika operske scene.
*ceo tekst preuzet sa sajta: http://www.muzickaomladina.org/?event=vojvodanski-simfonijski-orkestar-3&event_date=2019-04-13

Sa ovako jakom postavom i zanimljivim, atraktivnim programom sastavljenim od popularnih kompozicija najvećih muzičkih stvaralaca poput Mocarta, Paganinija, Sarasatea, Johana Štrausa u specijalnim aranžmanima protkanim elementima džeza, latina i world muzike, dan uoči proslave Nove godine možemo s pravom da očekujemo veliki i jedinstveni muzički spektakl!

Ovo je projekat koji slušaoce ostavlja bukvalno bez daha i koji će vas istovremeno duboko dirnuti i razgaliti.“

30. decembar, 20 časova
Srpsko narodno pozorište 

Izvor: http://www.muzickaomladina.org/?event=ansambl-janoska-vojvodjanski-simfonijski-orkestar&event_date=2018-12-30

*Karte za koncert se prodaju na blagajni Srpskog narodnog pozorišta (Pozorišni trg 1, tel. 021/520-091), radnim danima od 10h i subotom od 14h, pa do početka poslednje predstave.
Cena ulaznica: 1.600,00 dinara BALKON i 2.000,00 dinara PARTER